Τα λιπίδια και οι χοληστερίνες ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για τη σταδιακή στένωση των αγγείων, απειλώντας έτσι έμμεσα με αποφρακτικές νόσους κυρίως την καρδιά (με έμφραγμα του μυοκαρδίου), τον εγκέφαλο (κίνδυνος εγκεφαλικού) καθώς επίσης και τους πνεύμονες (κίνδυνος πνευμονικής εμβολής).
Η διαδικασία του «χτισίματος» των αγγείων από αθηρωματικές πλάκες είναι διαδικασία αργή και μακροχρόνια και συσχετίζεται με τα επίπεδα των λιπιδίων στο αίμα. Γι’ αυτό και οι χοληστερίνες χρησιμοποιούνται ως μακροχρόνιος δείκτης κινδύνου της αθηρωματικής νόσου.
Για την εκτίμηση πιθανής δυσλιπιδαιμίας και τον υπολογισμό του βαθμού κινδύνου για στεφανιαία νόσο εξαιτίας της, απαιτείται η μέτρηση πολλαπλών παραμέτρων. Έτσι, προτείνεται η μέτρηση των :
- Χοληστερίνη (Chol): αποτελεί το σύνολο της διατροφικής και ενδογενώς παραγόμενης χοληστερόλης από το ήπαρ.
- Χοληστερίνη υψηλής πυκνότητας (HDL): η προστατευτική «καλή» χοληστερίνη την οποία θέλουμε όσο το δυνατό υψηλότερη. Η ρύθμιση της γίνεται μέσα από καλή διατροφή και άσκηση, αλλά και με τη διακοπή του καπνίσματος.
- Χοληστερίνη χαμηλής πυκνότητας (LDL): η βλαπτική «κακή» χοληστερίνη την οποία και ρυθμίζουμε κυρίως διατροφικά και στη συνέχεια φαρμακευτικά, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο.
- Χοληστερίνη πολύ υψηλής πυκνότητας (VLDL): τμήμα των χοληστερινών, το οποίο αξιολογείται ανεξάρτητα.
- Τριγλυκερίδια (Trig): τα λιπίδια τα οποία εξαρτώνται ιδιαίτερα από τη διατροφή και τα λιπαρά που καταναλώνουμε. Υψηλές τιμές τους αξιολογούνται στην επιλογή υποχοληστερινικής θεραπείας.
- Ολικά λιπίδια (Total lipids): το σύνολο των λιπιδίων τα οποία συσχετίζονται με αθηρωματική νόσο και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
- Αθηρωματικός δείκτης: η αναλογία της χοληστερίνης προς την HDL η οποία δείχνει το βαθμό κατά τον οποίο η HDL προστατεύει τα αγγεία και την καρδιά από την επίδραση της χοληστερίνης.
- Λιπορωτεΐνη-α [Lp(a)]: ανεξάρτητο λιπίδιο που αποτελεί πρόσθετο δείκτη κινδύνου αθηρωμάτωσης και καρδιαγγειακής νόσου.
- Απολιποπροτεΐνη Α1 (Apo-A1): δίνει πληροφορίες για την προστατευτική ικανότητα της HDL.
- Απολιποπρωτεΐνη Β (Apo-B και Apo-B100): δίνει πληροφορίες για τη βλαπτικότητα της LDL.
- Απολιποπρωτεΐνη Ε (Apo-E): αξιολογείται για την εκτίμηση συγκεκριμένων τύπων δυσλιπιδαιμίας και την αποτελεσματικότητα φαρμακευτικής αγωγής με στατίνες.
Σε όσους έχουν πρόβλημα δυσλιπιδαιμίας, συνιστάται και ο έλεγχος καρδιαγγειακού κινδύνου, ειδικά σε περιπτώσεις που υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρδιοαγγειοπαθειών, ή εάν ο/η εξεταζόμενος/η είναι υπέρβαρος ή διαβητικός ή έχει υπέρταση ή είναι καπνιστής.
Σαν προετοιμασία για την πρωινή αιμοληψία και εξέταση, προτείνονται τα εξής :
– να γίνει υποχρεωτικά λήψη γεύματος το προηγούμενο βράδυ.
– η λήψη του τελευταίου γεύματος να γίνει μέχρι και 11-12 ώρες πριν την αιμοληψία.
– το βραδινό γεύμα να έχει τα λιγότερα δυνατά ζωικά λιπαρά (εάν εμπεριέχει τυριά, λιπαρά γαλακτοκομικά και κρέατα).
– το πρωί να μη γίνει λήψη γεύματος, παρά μόνο καφέ, με ελεύθερη κατανάλωση νερού.
